Ο.Λ.Μ.Ε.
Ερμού & Κορνάρου 2
ΤΗΛ: 210 32 30 073 - 32 21 255
FAX: 210 32 27 382 - 33 11 338 Αθήνα, 10/4/06
www.olme.gr
e-mail:olme@otenet.gr

ΠΡΟΣ:
-τον πρόεδρο της
Επιτροπής Παρακολούθησης του 2ου ΕΠΕΑΕΚ
κ. Καραμάνο, Γ. Γραμματέα ΥΠΕΠΘ,
-τον Ειδικό Γραμματέα ΕΕ-ΚΠΣ του ΥΠΕΠΘ
κ. Σκιαδά Δημήτριο
Kοιν.:
Υπουργό Παιδείας κ. Μ. Γιαννάκου,
Υφυπουργό Παιδείας κ. Γ. Καλό,
Δ.Σ ΕΛΜΕ, ΜΜΕ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ ΓΙΑ ΤΟ Δ΄ΚΠΣ

Κύριε Γενικέ,
Η ομοσπονδία μας σας καταθέτει τις προτάσεις του κλάδου των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τις προτεραιότητες του νέου ΚΠΣ.
Η έμπρακτη στήριξη και αναβάθμιση της Δημόσιας Εκπαίδευσης, η υπεράσπιση του Δημόσιου και Δωρεάν χαρακτήρα της, σε όλα τα επίπεδα (πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας) και η ισότιμη κατοχύρωση του δικαιώματος στη μόρφωση όλων των παιδιών και των νέων που ζουν στη χώρα μας πρέπει να αποτελούν την κατεύθυνση της εκπαιδευτικής πολιτικής, συνεπώς και οι προτεραιότητες χρηματοδότησης μέσω του Δ΄ΚΠΣ πρέπει να υπηρετούν αυτές τις κατευθύνσεις.
Με το 2ο ΕΠΕΑΕΚ προωθήθηκε μια σημαντική χρηματοδότηση της κατάρτισης, της σύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, των διάφορων σχολών που συνεχίζουν να παρέχουν τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση έξω από τις δομές του καθ΄ ύλην αρμόδιου Υπουργείου Παιδείας, με τρόπο τέτοιο, που ουσιαστικά ενισχύει τη στροφή του εκπαιδευτικού μας συστήματος προς το πρότυπο του «σχολείου της αγοράς». Επίσης επιμέρους άξονες προτεραιοτήτων του 2ου ΕΠΕΑΕΚ, όπως π.χ. η επιχειρηματικότητα, δεν έχουν στόχους συμβατούς με τους στόχους της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αποτελούν απλώς επιλογές και προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ουσιαστικά «επιβάλλονται» στη χώρα μας.
Εμείς αρνούμαστε μια εκπαίδευση δέσμια μιας πολιτικής που δίνει προτεραιότητα στις ανάγκες και τις επιδιώξεις της αγοράς. Πρότασή μας είναι μια εκπαίδευση που θα δίνει προτεραιότητα στις κοινωνικές ανάγκες των νέων, ένα ανθρωποκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα, χωρίς βεβαίως να αγνοούνται οι ανάγκες της νεολαίας για απασχόληση. Όμως, οι ανάγκες της αγοράς δεν μπορεί να καθορίζουν τους μορφωτικούς και εκπαιδευτικούς στόχους της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Επίσης αναγκαία είναι η πολύπλευρη στήριξη των εκπαιδευτικών προκειμένου να επιτελέσουν το σημαντικό έργο τους. Η επιστημονική, επαγγελματική και οικονομική στήριξη και αναβάθμιση των εκπαιδευτικών πρέπει να στηρίζεται στα παρακάτω:
? αναβάθμιση της αρχικής εκπαίδευσης, κυρίως στον παιδαγωγικό τομέα, και καθιέρωση συνεχούς, ουσιαστικής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών,
? στελέχωση των σχολείων με το αναγκαίο εκπαιδευτικό και άλλο προσωπικό, με μόνιμη εργασιακή σχέση, με παράλληλη κατάργηση του θεσμού του ωρομίσθιου,
? συγκρότηση και λειτουργία κέντρων στήριξης του εκπαιδευτικού έργου,
? ουσιαστικές αυξήσεις στις αποδοχές των εκπαιδευτικών, ώστε να μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια από το μισθό τους.
? και γενικότερα, βελτίωση των συνθηκών εργασίας όλων των εκπαιδευτικών.
Λαμβάνοντας υπόψη και την εμπειρία μας από τα προηγούμενα ΕΠΕΑΕΚ, έχουμε να επισημάνουμε και τα παρακάτω:
• Κατά τη γνώμη μας, για να μη χαθεί ακόμη μια σημαντική ευκαιρία για την Ελληνική Εκπαίδευση, θα πρέπει να αξιοποιηθούν τα σημαντικά κονδύλια του 4ου ΚΠΣ κυρίως για τη βελτίωση των υποδομών της εκπαίδευσης.
• Οι στόχοι του νέου ΕΠΕΑΕΚ πρέπει να είναι προϊόν ουσιαστικού διαλόγου ανάμεσα στην Πολιτεία και τους φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας και όχι προαποφασισμένοι μονομερώς από το ΥΠΕΠΘ.
• Η σύνθεση και η λειτουργία της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΕΑΕΚ θα πρέπει να είναι διαφορετική, ώστε οι εκπαιδευτικοί και κοινωνικοί φορείς να μην έχουν τον διακοσμητικό ουσιαστικά ρόλο που είχαν μέχρι τώρα. Σε κάθε περίπτωση, για τις κεντρικές αποφάσεις να απαιτείται οπωσδήποτε η σύμφωνη γνώμη των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: ΠΛΕΟΝ ΤΟΥ 50% ΤΟΥ Δ΄ ΚΠΣ ΝΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η στήριξη όμως της δημόσιας εκπαίδευσης και η βελτίωση της ποιότητάς της απαιτούν πρώτα απ΄ όλα να σταματήσει η συνεχιζόμενη υποχρηματόδησή της.
Δυστυχώς όπως προκύπτει και από τα πρόσφατα στοιχεία της EUROSTAT, η χώρα μας κατείχε το 2003 την τελευταία θέση στις δαπάνες για την εκπαίδευση όχι μόνον ανάμεσα στα 15 κράτη – παλαιά μέλη της Ε.Ε. αλλά και ανάμεσα στα 10 κράτη – νέα μέλη της, τόσο ως ποσοστό επί του ΑΕΠ όσο και ως ποσοστό επί του συνόλου των δαπανών του δημόσιου τομέα.
Μετά την κάθε άλλο παρά τιμητική αυτή θέση της χώρας μας στην εκπαίδευση ανάμεσα στα μέλη της Ε.Ε. των «25» θα περίμενε κανείς ότι η κατάσταση θα παρουσίαζε σημαντική βελτίωση. Είναι, όμως, γνωστό ότι για το 2005 έχει προϋπολογιστεί να διατεθεί μόλις το 3,58% επί του ΑΕΠ και ότι σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που κατατέθηκε το 2006 τα ποσά που προβλέπεται ότι θα διατεθούν από τον τακτικό προϋπολογισμό στο Υπουργείο Παιδείας θα είναι 6.011 εκατ. ευρώ και από το πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων 805 εκατ. ευρώ., σύνολο 6.816 εκατ. ευρώ και ως ποσοστό του ΑΕΠ 3,52%. Είναι φανερό ότι οι προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης για αύξηση στο 5% του ΑΕΠ για την εκπαίδευση και οι ανάλογες δεμεύσεις της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι χωρίς περιεχόμενο.
Στο πλαίσιο του νέου ΚΠΣ ζητάμε να αυξηθεί η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων του Δ΄ ΚΠΣ (πλέον του 50%) να διατεθεί στην εκπαίδευση. Αυτό πρακτικά σημαίνει τον τετραπλασιασμό περίπου των σχετικών κονδυλίων, αν λάβουμε υπόψη μας το σύνολο των ποσών του Δ΄ ΚΠΣ. Απαιτείται όμως αυτό να συνοδεύεται και μια πολιτική απόφαση - δέσμευση για την χρηματοδότηση της εκπαίδευσης από τον Κρατικό Προϋπολογισμό με την άμεση αύξηση των κονδυλίων για την παιδεία τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ και της έρευνας στο 1,5%.
Παράλληλα, επιβάλλεται ο αναπροσανατολισμός και η αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων στην κατεύθυνση της στήριξης και αναβάθμισης της Δημόσιας Εκπαίδευσης.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΚΠΣ (ΕΠΕΑΕΚ)
Τα ζητήματα άμεσης προτεραιότητας, που επιβάλλει και ιεραρχεί η ίδια η εκπαιδευτική πραγματικότητα και τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα από την κυβέρνηση και να καθορίσουν τις προτεραιότητες του νέου ΕΠΕΑΕΚ είναι τα εξής:
1. Βασική προτεραιότητα για την ΟΛΜΕ, που πρέπει και να καθορίσει τις προτεραιότητες στην αξιοποίηση των πόρων του ΕΠΕΑΕΚ, είναι η άμεση καθιέρωση 12χρονης υποχρεωτικής Δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά.
• Εξασφάλιση αντισταθμιστικών οικονομικών και εκπαιδευτικών μέτρων για τα παιδιά που συναντούν ιδιαίτερες δυσκολίες. Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας, για να βοηθηθούν αποτελεσματικά όλοι οι μαθητές και μαθήτριες να ολοκληρώνουν την 12χρονη εκπαίδευση.
• Aντιμετώπιση της μαθητικής διαρροής, του σχολικού αποκλεισμού και όλων των μορφών σχολικής αποτυχίας, και περιορισμός των εκπαιδευτικών ανισοτήτων.
2. Ουσιαστική βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής (κτιριακής, υλικοτεχνικής, εργαστηριακής, βιβλιοθήκες κ.ά.) των σχολικών μονάδων. Η κατάργηση της διπλοβάρδιας και ο στόχος η κάθε σχολική μονάδα να στεγάζεται σε δικό της, σύγχρονο, δημόσιο κτίριο που να ικανοποιεί τις σημερινές ανάγκες της εκπαίδευσης θα πρέπει να έχει σημαντική θέση στις προτεραιότητες του νέου ΚΠΣ και γενικότερα στην εκπαιδευτική πολιτική.
3. Ανανέωση της δομής, του περιεχομένου και των βιβλίων του Γυμνασίου, του Λυκείου και της Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου τους, σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες. Ουσιαστική συμμετοχή στη συγγραφή των βιβλίων των μαχόμενων εκπαιδευτικών της τάξης και του Κέντρου Μελετών και Τεκμηρίωσης της ΟΛΜΕ.
4. Καθιέρωση ανώτατου ορίου 25 μαθητών ανά τμήμα σε Γυμνάσιο-Λύκειο, 20 μαθητών στις κατευθύνσεις του Λυκείου και στην ΤΕΕ, και 10 μαθητών ανά καθηγητή στα εργαστήρια των ΤΕΕ των Γυμνασίων και των Λυκείων.
5. Κατοχύρωση του δικαιώματος στη μόρφωση των παιδιών των μεταναστών.
6. Κατοχύρωση της μορφωτικής αυτοτέλειας του Λυκείου, κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και της Γ’ Λυκείου και καθιέρωση νέου συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση.
7. TEE: Ιδιαίτερη φροντίδα για την εκπαιδευτική πολιτική και τις προτεραιότητες των διάθεσης των κονδυλίων πρέπει να δειχθεί στη δευτεροβάθμια Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαίδευση, ώστε να γίνει επιτέλους πράξη «η άμεση και ουσιαστική αναβάθμιση της ΤΕΕ με στόχο και προοπτική την ισότιμη ένταξή της στη Λυκειακή βαθμίδα», με βάση τις αρχές που έχει προτείνει η ΟΛΜΕ. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να κατοχυρώνεται ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και της κατάρτισης, καθώς και οι οργανικές θέσεις και η μόνιμη σχέση εργασίας των εκπαιδευτικών της ΤΕΕ. Θεωρούμε, επίσης ότι όχι μόνο δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν δράσεις, από το νέο ΕΠΕΑΕΚ του ΥΠΕΠΘ, που αφορούν τη δευτεροβάθμια τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση που παρέχεται από σχολές και δεν ανήκουν στο Υπουργείο Παιδείας, αλλά και πως ένας βασικός όρος για την αναβάθμιση της ΤΕΕ είναι η ενσωμάτωση όλων των σχολικών μονάδων που παρέχουν Τεχνική Επαγγελματική Εκπαίδευση στο ΥΠΕΠΘ. Πιστεύουμε ότι όλα τα κονδύλια του νέου ΚΠΣ θα πρέπει να κατευθύνονται στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, συνεπώς δεν θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για την ενίσχυση των ιδιωτικών ΙΕΚ, όπως έγινε τελευταία με τροποποίηση στο 2ο ΕΠΕΑΕΚ, γιατί με αυτό τον τρόπο οικειοποιούνται κοινοτικά κονδύλια οι ιδιώτες αντί με αυτά να ενισχύεται η δημόσια εκπαίδευση.
8. Ουσιαστική στήριξη της Ειδικής Αγωγής και των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και των παιδιών με αναπηρία. Δημιουργία των ανάλογων απαιτούμενων υποδομών και επιμόρφωση του εκπαιδευτικού προσωπικού.
9. Ουσιαστική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών:
• Πιστεύουμε ότι επιμόρφωση των εκπαιδευτικών δεν πρέπει να θεωρείται μόνο η συμμετοχή σε κάποια επιμορφωτικά προγράμματα μικρής ή μεγάλης διάρκειας, ή απλώς η συμμετοχή τους σε ενημερώσεις για τις εκπαιδευτικές πολιτικές, αλλά είναι αναπόσπαστο μέρος της διαρκούς επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, η οποία με τη σειρά της πρέπει να συνδέεται με τη συνολική διαδικασία ανάπτυξης και θετικής αλλαγής του εκπαιδευτικού συστήματος στο σύνολό του. Ζητάμε να προβλεφθεί στο πλαίσιο της επιμόρφωσης μακράς διάρκειας, η ετήσια επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, με ταυτόχρονη απαλλαγή από τα διδακτικά τους καθήκοντα, που θα πραγματοποιείται σε συνεργασία με τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και θα αφορά ικανό αριθμό εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ετησίως, θα είναι καθολική και περιοδική. Θέλουμε επίσης να επισημάνουμε την αναγκαιότητα να υπάρξει επιτέλους ένας συνολικός σχεδιασμός της επιμορφωτικής διαδικασίας και να σταματήσει η πολυδιάσπαση με το σχεδιασμό και την υλοποίηση διάφορων επιμέρους επιμορφωτικών προγραμμάτων μικρής διάρκειας. Επιμένουμε για την αναγκαιότητα της οργάνωσης της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών σε διαφορετική βάση από αυτή πάνω στην οποία μέχρι σήμερα πραγματοποιείται.
• Προτείνουμε να συμπεριληφθεί η χρηματοδότηση του ΚΕΜΕΤΕ της ΟΛΜΕ για την ίδρυση Κέντρου Στήριξης του Εκπαιδευτικού.
• Διεκδικούμε να στηριχθεί ουσιαστικά η επιστημονική, ερευνητική και επιμορφωτική λειτουργία της ΟΛΜΕ και του ΚΕΜΕΤΕ (και αντίστοιχα της ΔΟΕ και του ΙΠΕΜ) από τους πόρους του ΕΠΕΑΕΚ. Συγκεκριμένα: διοργάνωση επιμορφωτικών συνεδρίων (με τη συνεργασία και άλλων φορέων της εκπαιδευτικής και επιστημονικής κοινότητας σε εθνική και ευρωπαϊκή κλίμακα), εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων σε θέματα που αφορούν την εκπαίδευση και τους εκπαιδευτικούς κ.λπ. Είμαστε έτοιμοι, εφόσον υπάρχει η πολιτική βούληση, να καταθέσουμε σχετικές προτάσεις. Επισημαίνουμε, με την ευκαιρία αυτή, ότι οι συνδικαλιστικοί φορείς των εκπαιδευτικών ήταν μέχρι τώρα σχεδόν εξ ολοκλήρου παραγκωνισμένοι από το 1ο και το 2ο ΕΠΕΑΕΚ, ενώ οι δυνατότητές τους είναι πολύ μεγάλες.
• Θεωρούμε απαραίτητο να προβλεφθεί και η συστηματική και επαρκής επιμόρφωση των καθηγητών/τριών στην ειδική αγωγή, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις απαντήσεις της ένταξης των ΑΜΕΑ στα συνήθη σχολεία, και οι σχολικές μονάδες που ανήκουν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση να στελεχώνονται με επιμορφωμένους καθηγητές.
10. Όσον αφορά τον προτεινόμενο από το ΥΠΕΠΘ άξονα «Βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος», η άποψή μας είναι ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος, αν δεν λυθούν τα σοβαρά προβλήματα της εκπαίδευσης που παραπάνω αναφέραμε. Η περίφημη «αποκέντρωση» αλλά και η «αξιολόγηση» σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών, που έχουν προταθεί ως λύσεις, μας βρίσκουν αντίθετους, γιατί θα οδηγήσουν το δημόσιο σχολείο σε κατηγοριοποίηση, σε εισβολή του ιδιωτικού τομέα σε αυτό αλλά και στη χειραγώγηση των εκπαιδευτικών.
Σύμφωνα δε με την απόφαση του πρόσφατου 12ου συνεδρίου της ΟΛΜΕ, «οι καθηγητές/τριες είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπίσουμε, μαζί με την εκπαιδευτική κοινότητα, τη Δημοκρατία στο σχολείο και τα κατακτημένα εργασιακά μας δικαιώματα. Δεν θα επιτρέψουμε σε καμιά περίπτωση να μετατραπεί το σχολείο σε χώρο χειραγώγησης και πειθαναγκασμού εκπαιδευτικών και μαθητών.
Απαιτούμε την κατάργηση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης («καθηκοντολόγιο») που αναφέρεται στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες των οργάνων διοίκησης της εκπαίδευσης.
Απαιτούμε σεβασμό στα εργασιακά μας δικαιώματα και πλήρη παιδαγωγική ελευθερία και δημοκρατία στο σχολείο με κατάργηση όλου του πλαισίου που οικοδομήθηκε μέχρι τώρα με το οποίο επιχειρείται να χειραγωγηθεί ο εκπαιδευτικός.
Είμαστε αντίθετοι στην κοινωνική κατηγοριοποίηση των σχολείων μέσω της αξιολόγησης των σχολικών μονάδων. Λέμε όχι στην αξιολόγηση-χειραγώγηση των εκπαιδευτικών.
Οργανώνουμε τις συλλογικές μας αντιστάσεις από ΕΛΜΕ, συλλόγους καθηγητών ακυρώνοντας στην πράξη κάθε προσπάθεια εφαρμογής της στο βαθμό που επιχειρηθεί να περάσει».
Σε ότι αφορά την επιδίωξη για ενίσχυση της διαπολιτισμικής διάστασης της εκπαίδευσης, που προτείνεται στον ίδιο άξονα, μας βρίσκει σύμφωνους, αλλά θεωρούμε ότι η ακολουθούμενη εκπαιδευτική πολιτική ελάχιστα συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση. Παράλληλα, επισημαίνουμε ότι σημαντικό μέρος των πόρων του ΕΠΕΑΕΚ ή άλλων Ευρωπαϊκών προγραμμάτων ξοδεύονται σε ασυντόνιστες και πρόχειρες παρεμβάσεις, που δεν έχουν διάρκεια, συνοχή και μόνιμα αποτελέσματα στο εκπαιδευτικό σύστημα.
11. Τέλος, η ΟΛΜΕ και ΚΕΜΕΤΕ μπορούν να συμβάλλουν αποφασιστικά για την ανάπτυξη συνεργασίας ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς των χωρών της ευρύτερης περιοχής των χωρών της Μεσογείου και των Βαλκανίων, με στόχο το ξεπέρασμα των προκαταλήψεων και στεροτύπων και την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, της αλληλεγγύης και της συνεργασίας των λαών της περιοχής.
Προς την κατεύθυνση αυτή προτείνουμε την εκπόνηση ερευνητικών-εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων και τη διοργάνωση συνεδρίων, σεμιναρίων και άλλων εκδηλώσεων συζήτησης και προβληματισμού.